|
Topola biała, białodrzew (Populus alba L.), gatunek drzew z rodziny
wierzbowatych. W stanie dzikim rośnie przede wszystkim w środkowej i
południowej Europie oraz w Azji (brak jej w Skandynawii, Irlandii i Azji
Środkowej). W Europie Północnej sięga do 67° szerokości geograficznej
północnej. W Polsce występuje dziko na całym niżu i w niższych położeniach
górskich, poza tym jest często sadzony. Tworzy mieszańce z topolą osiką -
Populus alba × tremula (P. × canescens (Aiton) Sm., syn. P. hybrida Bieb.),
topola szara - wysokie drzewo (osiąga wysokość do 40 m, wyższą niż gatunki
rodziecielskie) występujące głównie nad dużymi rzekami, np. Wisłą, Odrą
razem z topolą białą. Mieszaniec posiada cechy morfologiczne pośrednie
między gatunkami rodzicielskimi. Liście krótkopędów jajowate lub okrągławe,
długopędów jajowato-sercowate, nieregularnie piłkowane, na spodniej stronie
pokryte szarym kutnerem.
Występuje w kilku odmianach[2]:
- var. alba (synonim: var. europaea Bugała) – drzewo z szeroką koroną,
młode pnie i konary jasnozielone lub szarobiałe. Liście na krótkopędach
przeważnie mniej więcej okrągłe, z zaostrzonym wierzchołkiem, grubo
karbowane, na długopędach płytko 3-5 klapowe. Dziko i uprawiana.
- var. nivea Dippel (albo Aiton, albo Wesm.) (synonim: var. genuina
Wesm. `Nivea`), topola srebrzysta – drzewo o szerokiej koronie i
jasnoszarej korze, z gałęziami silnie pokrytymi białym kutnerem. Liście
na krótkopędach eliptyczne, na długopędach 3-5 klapowe z brzegami
klapowato ząbkowanymi. Uprawiana.
- var. bachofenii Hartig `Bolleana` (`Pyramidalis`), topola
piramidalna, topola turkestańska – kultywar pochodzący z Turkiestanu o
wąskiej, wrzecionowatej koronie i zielonkawoszarej korze. Liście na
krótkopędach jajowate, na dłuogopędach 5-7 klapowe z wrębnymi i grubo
ząbkowanymi klapami. Uprawiany.
Często sadzona w parkach, jako roślina ozdobna. Częściej sadzone są okazy
męskie, gdyż okazy żeńskie wytwarzając ogromne ilości puchatych nasion (jak
pęczki waty) powodują uciążliwe zaśmiecanie terenu. Używana również do
zadrzewiania nieużytków.
Drewno stosowane jako materiał opałowy (o niskiej wartości energetycznej,
w porównaniu z innymi drzewami). Używane do produkcji niektórych
przedmiotów, np. ołówków, rysownic, zapałek i do wytwarzania sklejki.
Wytwarza się też z niej papier (zawiera bardzo dużo w porównaniu z innymi
gatunkami drzew celulozy, bo aż 40-50 %). Używane jest również w
rzeźbiarstwie.
Wytwarza ogromne ilości pyłku – w jednej tylko kotce męskiej może być do
6 mln ziaren pyłku. Pyłek i nasiona topoli wywołują alergię u ludzi
uczulonych. |
