BIOLOG.PL

    Szukaj w portalu w atlasie roślin

 
 Atlas roślin
       
Skrzypy

W Polsce występuje dziewięć gatunków skrzypu Equisetum, na całym świecie tylko 15 gatunków - jedynego rodzaju tej klasy paprotników. Skrzypy, zależnie od gatunku, rosną w różnych, przeważnie wilgotnych środowiskach, np. na wilgotnych glebach piaszczystych (skrzyp polny), podmokłych łąkach (skrzyp błotny i skrzyp bagienny), w lasach (skrzyp leśny). W bardzo wielu przypadkach skrzypy są trudnymi do wytępienia chwastami polnymi i łąkowymi. 

Systematyka
(naukowa klasyfikacja)

Królestwo:

Rośliny

Gromada:

Equisetophyta

Klasa:

Equisetopsida

Rząd:

Equisetales

Rodzina:

Equisetaceae

Rodzaj:

Equisetum

Dominującym pokoleniem u skrzypów jest sporofit. Zbudowany jest z płożącej się pod ziemią, rozgałęzionej łodygi (kłącza) i odchodzących od niej, pionowo wzniesionych pędów nadziemnych. Łodyga (nadziemna i podziemna część) zbudowana jest z na przemian ułożonych członów długich - międzywęźli i krótkich - węzłów.

Gatunki (Species)

Subgenus Equisetum (Horsetails)

  • Equisetum arvense - skrzyp polny, field horsetail, common horsetail - gatunek pospolity, łąki, nieużytki, przydroża, często lasy i zarośla. Inne nazwy: Bottlebrush, Foxtail, Horse Pipes, Pipe Weed, Jointed Rush, Cat's Tail, Mare's Tail, Pinetop, Pine Grass, Snake Grass, Shave Grass, Paddy's Pipe, Corn Horsetail, Toadpipe (UK), Pręle des Champs, Petite Pręle, Queue de Cheval, Queue de Rat, Queue de Renard (Fr), Åkersnelle (Nor), Åkerfräken, Rävrumpa, Krypfräken (Swe), Ager-Padderokke (Dan), Peltokorte (Fin), Klóelfting (Is), Acker-Schachtelhalm (Ger), Heermoes, Akkerpaardestaart, Kattestaart, Librus, Moeraspaardestaart (Dut), Rabo de Cavalo, Cauda de Cavalo, Erva Carnuda, Equisseto (Bra), Tsukushi (Jpn), Earball an Eich (Gaelic), Põldosi, Lambanisa, Lehmanisa, Seatilk, Tilkhain, Konnakuusk, Põldkuus, Oravasaba (Estonia)
     

  • Equisetum bogotense Występuje głównie w Chile, Peru, Ekwadorze.
     
  • Equisetum diffusum Pochodzenie: Himalaje, Tybety.
     
  • Equisetum fluviatile - skrzyp bagienny, water horsetail, (Equisetum limosum) -występujący dość często w Polsce, głównie szuwary i bagna, blisko źródeł i potoków leśnych. Występuje w Eurazji, Koreii, Japonii i Chinach. Inne nazwy: Pipes, River Horsetail, Swamp Horsetail, Pręle Fluviatile (Qué), Sjöfräken, Dyfräken (Swe), Elvesnelle (Nor), Dynd-Padderok (Dan), Järvikorte (Fin), Tjarnelfting, Fergin (Is), Teich-Schachtelhalm (Ger), Clois (Gaelic), Konnaosi, Konnaoss, Jõeosi, Veeosi, Vesikuusk, (Estonian)
     

  • Equisetum palustre - skrzyp błotny, marsh horsetail - pospolity skrzyp - brzegi potoków. Występuje też w Grecji, Turcji, Kaszmirze, Tybecie, Chinach i Japoni oraz w Michigan, Illinois, Minnesota, Północnej Dakocie, Montana, Idaho. Inne nazwy: Kärrfräken (Swe), Myrsnelle (Nor), Kćr-Padderok (Dan), Suokorte (Fin), Myrelfting (Is), Lidrus (Dut), Sumpf-Schachtelhalm (Ger), Pręle des Marais (Fr), Hvostch Bolotnyi (Rus), Cuiridin (Gaelic), Soo-osi, Konnaosi, Kuusk-jalg, Lips-hein, Lius-osjad (Estonia).
     

  • Equisetum pratense - skrzyp polny, shade horsetail - gatunek występujący w Polsce dość często; na łąkach, zarośla, lasy, murawy. Inne nazwy: Shady Horsetail, Pręle des Prés (Qué), Ängsfräken (Swe), Engsnelle (Nor), Lund-Padderok (Dan), Lehtokorte (Fin), Vallelfting (Is), Wiesen-Schachtelhalm (Ger), Hvostch Meadowovoii (Rus), Earball an Eich Dubharach (Gaelic), Aasosi, heinamaa kuusk, kaseosi, nurmekuusk (Estonia)
     

  • Equisetum sylvaticum - skrzyp leśny, wood horsetail - gatunek pospolity, występujący w lasach, zaroślach. Inne nazwy: Woodland Horsetail, Pręle des Bois (Qué), Skogsfräken (Swe), Skogsnelle (Nor), Skov-Padderok (Dan), Metsäkorte (Fin), Skogelfting (Is), Wald-Schachtelhalm (Ger), Erdei Zsurló (Hun)
     

  • Equisetum telmateia - skrzyp olbrzymi, great horsetail (w Polsce nazywany: Equisetum maximum) - gatunek występujący rzadko, blisko czystych źródeł i potoków leśnych w wilgotnych zaroślach

Subgenus Hippochaete (Scouring rushes)

  • Equisetum giganteum - giant horsetail Skrzyp o rozmiarach nawet 4m i średnicy łodygi do 3,5cm!
     
  • Equisetum myriochaetum - skrzyp meksykański, mexican giant horsetail. Rośnie tylko w wilgotnych lasach środkowoamerykańskich nizin. Duży skrzyp jest popularną rośliną leczniczą Indian Meksyku i Gwatemali (afrodyzjak).
     

  • Equisetum hyemale - skrzyp zimowy. Występowanie: Alaska i Kanada aż do Meksyku (Mexico), Guatemala, Europa. Inne nazwy: Common Scouring Rush, Rough Scouring Rush, Bottlebrush, Horsetail, Field Horsetail, Rough Horsetail, Pewterwort, Dutch Rush (UK), Pręle d'hiver (Qué), Skavfräken, Skavgräs, Skurfräken, Skäfte (Swe), Skavgras (Nor), Skavgrćs (Dan), Kangaskorte (Fin), Eski(Is), Winter-Schachtelhalm (Ger), Biorag (Gaelic), Cola de caballo (Mex), Lalenikan ("scour grass" - Lenape), Raudosi, Vaseosi, Körbe Osjad, Kidad, Kiviosi (Estonia)
     

  • Equisetum laevigatum - smooth horsetail Inne nazwy: Bakushi, Kawasíola (Tarahumara), Naks r bhai Baapak (Tepehuán), Cola de caballo, Tuti (Mex). Występuje od Kolumbii do Québecu, Mexico, Texas, Arkansas, Missouri, Illinois, Indiana i Ohio
     

  • Equisetum ramosissimum - skrzyp gałęzisty, branched horsetail - rzadki gatunek, brzegi wód na południu Polski
     
  • Equisetum scirpoides- skrzyp arktyczny, dwarf horsetail - występuje głównie na obszarze Koła Polarnego oraz: Alaska do Newfoundland i Greenlandi, Idaho, Montana, Południowa Dakota, Minnesota, Iowa, Illinois, Nowy Jork i Nowa Anglia. Inne nazwy: Sedge Horsetail, Pręle Faux-scirpe (Qué), Trådfräken (Swe), Dvergsnelle (Nor), Tråd-Padderok (Dan), Hentokorte (Fin), Dwergholpijp (NL), Himedokusa (Jpn)
     

  • Equisetum variegatum - skrzyp pstry, variegated horsetail - rzadki gatunek, głównie torfowiska, mokre piaski na południu Polski. Inne nazwy: Pręle Panachée (Qué), Smalfräken, Fjällfräken (Swe), Fjellsnelle (Nor), Liden Padderok (Dan), Kirjokorte (Fin), Beitieski (Is), Bunter Schachtelhalm (Ger), Tarka Zsurló (Hun), Chishimahimedokusa (Jpn)

Nazwy polski
Nazwy łacińskie
Systematyka iglastych
Systematyka dwuliściennych
Kształty i rodzaje liści
Rośliny chronione
Wykaz roślin trujących
Literatura
Redakcja



Prawa autorskie | About/Use/Copyright Info
ATLAS ROŚLIN POLSKI :: LEKSYKON POLSKICH ROŚLIN :: SŁOWNIK BOTANICZNY :: TAKSONOMIA ROŚLIN


statystyki www stat.pl