Olsza czarna (Alnus glutinosa) - gatunek drzewa należącego do rodziny
brzozowatych. Olsza czarna to jedno z ważniejszych drzew wilgotnych zarośli
nadbrzeżnych i lasów łęgowych niżu. Rośnie prawie na całym obszarze Europy,
a także na niektórych obszarach Azji i w północno-zachodniej Afryce. W
górach i na żwirowiskach rzecznych ustępuje miejsca olszy szarej.
Pokrój
Wyniosłe drzewo osiągające wysokość do 40 m z rozłożystą koroną. Ma dużą
zdolność do tworzenia odrostów ze ściętych pni.
Pień
Dolne konary wzniesione do góry, górne bardziej poziomo odstające od
głównego pnia. Kora ciemnoszara, prawie czarna, pękająca. Roczne gałązki
nagie z wyraźnymi, jaśniejszymi przetchlinkami.
Drewno
Lekkie, pomarańczowożółte, miękkie, łupliwe, odporne na długie przebywanie w
wodzie.
Pąki
Owalne i brunatnego koloru pączki, odstające na długich szypułkach.
Liście
Długość 4-10 cm, szerokość 3-7 cm, odwrotnie jajowate, z tępym, lub wyciętym
wierzchołkiem, brzeg nierówno podwójnie piłkowany i falisty. Wierzchnia
strona błyszcząca. Od głównego nerwu odchodzi 5-8 par nerwów bocznych. Młode
liście są nieco lepkie. Ulistnienie skrętoległe.
Kwiaty
Roślina jednopienna z oddzielnymi kwiatostanami męskimi i żeńskimi,
rozwijającymi się przed liśćmi, bardzo wczesną wiosną (od lutego do
kwietnia), wiatropylna. Kwiaty zebrane w kwiatostany – kotki. Roślina
wytwarza je już przed zimą. W zimie kotki mają kolor czerwonawy, podczas
kwitnienia stają się zielonkawe. Kotki męskie o długości ok. 3 cm,
zwisające, występują po 2-3 razem. W okresie kwitnienia powiększają się do
5-10 cm, wytwarzając duże ilości pyłku. Po przekwitnięciu obumierają. Kotki
żeńskie o długości ok. 1,5 cm występują w pęczku po 3-5. Po przekwitnięciu
kotki żeńskie silnie drewnieją i rozrastają się do 5 -10 cm długości.
Przypominają swoim wyglądem małe szyszki na długich szypułkach.
Owoc
Owocem jest mały, brunatny orzeszek z małymi skrzydełkami (skrzydlak). Na
pędach występują także zdrewniałe, zeszłoroczne szyszkowate owocostany.
Owocować po raz pierwszy zaczynają drzewa 20-30-letnie.
Biotop
Brzegi rzek, rowów melioracyjnych, stawów, bagna. Roślina światłolubna.
Rośnie w miejscach wilgotnych. Unika podłoży wapiennych, suchych i gleb
piaszczystych. Rosnąca w takich warunkach roślina przyjmuje krzaczastą
formę. |
