|
Kasztanowiec biały (kasztanowiec zwyczajny)
| Rodzina kasztanowcowate –
Hippocastanaceae |
Gatunek: Aesculus hippocastanum |
Rodzaj kasztanowiec – Aesculus |
|
| |
|
| Nazwa |
Kasztanowiec zwyczajny (kasztanowiec biały, pot. kasztan, kasztany)
|
| Występowanie |
Drzewo bardzo popularne, sadzone, nierzadko
dziczejące. Ma duże wymagania glebowe, ale niewielkie cieplne i świetlne.
|
| Liście |
Naprzeciwległe, na długich
ogonkach, palczastozłożone z 5-7 odwrotnie jajowatych listków, u nasady
klinowatych, na szczycie zaostrzonych, nierówno karbowano-piłkowanych.
Liski najszersze w 2/3 długości; z wierzchu słabo połyskujące, żywozielone,
nagie, od spodu jasnozielone; nerwy i kąty nerwów filcowato owłosione,
unerwienie dłoniaste; ogonek rynienkowaty.
|
| Pędy |
Pędy w stanie bezlistnym:
Pąki nakrzyżległe. Liściowe stożkowate, ostro zakończone; kwiatowe
jajowate, zgrubiałe powyżej połowy, boczne na krótkich trzonkach. Łuski
pokryte lepką substancją. Ślad po liściu tarczowaty, siodlasty,
jasnobrązowy. Pęd gruby, prosty, gładki. Kora brązowa, jednolita na całym
pędzie. Rdzeń duży, biały, gąbczasty.
|
| Kwiaty |
Grzbieciste, średnicy
około 2cm, białe z żółtoczerwonymi plamami, zebrane w duże, prosto
wzniesione, stożkowato wzniesione kwiatostany, długości 20-30cm. Kwitnie
po rozwoju liści w maju i czerwcu.
|
| Owoce |
Kasztany, duże,
połyskująco-czerwono-brązowe, z szarobiałą plamą, zwykle po 3 w
kulistych, zielonych, miękkich, kolczastych pokrywach. Dojrzewają we
wrześniu.
|
| Opis |
Okazałe, bardzo
dekoracyjne drzewo, wysokości do 25m. Pień krótki i gruby, rozwidlający
się na kilka grubych konarów. Kora szarobrązowa, tafelkowato spękana.
Korona wielka, gęsto ulistniona. Osiąga wiek do 200 lat.
|
| Zdjęcia |
|
| Ciekawostki |
- Owoce cenione są wśród radiestetów za
swoje "właściwości magiczne". Położone pod łóżkiem bądź biurkiem wpływać
mają na polepszenie samopoczucia i przyrost sił witalnych, zmniejszać
natomiast szkodliwe oddziaływania żył wodnych.
- Kwitnienie kasztanowców zazwyczaj wiąże
się z okresem zdawania matur.
- Dzieci używają kasztanów, zapałek oraz
żołędzi do wyrobu figurek.
- W latach 80. XX wieku w Europie zaczął
się szerzyć motyl szrotówek kasztanowcowiaczek, wyrządzający znaczne
szkody w populacji tych drzew.
|
| Szkodniki |
Szrotówek kasztanowcowiaczek (Cameraria
ohridella) - motyl z rodziny kibitnikowatych (Gracillariidae). Szkodnik
kasztanowców. Nie ma naturalnego wroga, jest nowym gatunkiem dla nauki
opisanym po raz pierwszy w Macedonii w 1985. Szrotówek niszczy
kasztanowce białe zwane popularnie kasztanami, ale może też żerować na
kasztanowcu czerwonym i żółtym. Może również rozwijać się na jaworze,
klonie pospolitym, na których przechodzi pełny rozwój do postaci
doskonałej. Obserwuje się przypadki składania jaj na lipach, jednak na
tych drzewach do rozwoju nie dochodzi.
Poczwarki zimują w opadłych liściach
kasztanowców. Pierwsze dorosłe osobniki pojawiają się pod koniec
kwietnia. Jaja składane są pojedynczo wzdłuż głównego unerwienia liści.
Larwy pierwszego stadium wgryzają się do wnętrza blaszki liściowej,
gdzie odbywa się ich dalszy rozwój. Żerowiska owada (nazywane minami)
osiągają długość 3-4 cm; są łatwo rozpoznawalne po beżowo-brązowym
zabarwieniu liścia. Dorosłe gąsienice przepoczwarzają się we wnętrzu
miny. Jeden liść może mieć nawet 700 min. Silnie opanowane liście
opadają. Drzewa opanowane przez szrotówka wydają jesienią nowe kwiaty,
które jednak w naszych warunkach klimatycznych nie mają szans na wydanie
owoców, co więcej powtórne kwitnienie osłabia drzewa tak, że zimą są one
słabe i często przemarzają. W Polsce szkodnik ten rozwija zwykle od 3 do
4 pokoleń w ciągu roku.
Główną przyczyną jego inwazji w Europie
jest przenoszenie motyli oraz liści z larwami przez transport
samochodowy. Stwierdzono, że jako pierwsze zasiedla kasztanowce rosnące
przy arteriach ruchu. Z tych drzew przenoszony jest dalej przez ludzi,
zwierzęta, wiatr i samochody na inne drzewa w kraju.
Zwalczanie i profilaktyka: usuwanie
opadłych liści, mikroiniekcje ze specjalnego żelu, lep, pułapki
feromonowe |
| |
|
| Autor |
redaktor Marek Lotarski
późniejsze zmiany: wikipedia, Mirosław Wójcik |
| |
Kasztanowiec zwyczajny |
|
|
|