Brzoza ojcowska (Betula oycoviensis) - drzewo lub krzew z należące do rodziny brzozowatych. Występuje na terenie Ojcowskiego PN w południowej części Doliny Prądnika, Doliny Bolechowickiej. Poza Polską spotykana w Siedmiogrodzie, na Słowacji, Ukrainie, Danii i Szwecji, jednak są to pojedyncze stanowiska.


Wygląd ogólny
Wysoka na 2-15 m, pień o białej i niełuszczącej korze, bardzo blisko spokrewniona z brzozą brodawkowatą. Gałęzie o krótkopędach dłuższych (szczególnie tych zakończonych kotką żeńską) niż u innych brzóz.

Kwiaty
Kwiatostany (kotki) męskie zawiązują się już w drugim roku życia. Kotki żeńskie na pędach bocznych 2 razy dłuższych od nich. Szyszki kwiatostanu o połowę krótsze od kotki. Kwitnienie w kwietniu i maju.

Liście
Liście długości 1,5-4 cm, rombowate, ostrym klinem zbiegające wzdłuż ogonka, 5-6-nerwowe, skrętoległe. Na pędach wegetatywnych po 2-7 (zwykle 3), na pędach owocujących po 3-9 (zwykle 4). Mniejsze od liści innych brzóz. Liście letnie, rosnące na długopędach, są większe od rosnących na wiosnę.

Owoce
Owocostany o łuskach rozłożystych, zwykle szerszych niż długich, zachowują się na pędach w całości aż do następnej wiosny, o orzeszkach stosunkowo szerszych niż u brzozy brodawkowatej. Rozmnażanie - wysiew nasion daje 50% brzozy ojcowskiej i 50% brzozy brodawkowatej.

Ochrona

Gatunek skrajnie rzadki (kilkaset drzew), objęta ścisłą ochroną. Endemit, cenna dla nauki.

Historia

Znaleziona w 1805 r. Opisana po raz pierwszy w 1809 r. przez polskiego botanika Wilibalda Bessera jako Betula oycoviensis. W roku 1920 znalazła ją Jadwiga Jentys-Szaferowa, która, po długich badaniach, ogłosiła ich wyniki w roku 1928 w Roczniku Polskiego Towarzystwa Dendrologicznego i w 1953 r. w Ochronie Przyrody (rocznik XXI).

Źródło: Wikipedia na licencji GNU (autorzy)