**Arcydzięgiel litwor** //Archangelica officinalis// (arcydzięgiel lekarski, dzięgiel litwor, anżelika (syn. Angelica archangelica)

{{ a:a:arcydzięgiel-litwor.jpg|}}**Występowanie**: roślina lecznicza, pod całkowitą ochroną Siedlisko: brzegi górskich potoków, ustalone piargi, wilgotne skały Występowanie: środkowa i północna Europa, Grenlandia, Syberia, Himalaje, w Polsce w Karpatach (Babia Góra, Tatry, Bieszczady) i Sudetach.

**Opis**: Łacińska nazwa Archangelica officinalis nawiązuje do właściwości leczniczych rośliny, które miały być ponoć objawione ludziom przez archanioła Rafaela, a wg innych do majestatycznego, okazałego wyglądu rośliny (archangelus = archanioł). Górale nazwali ją litwor i pod tą nazwą jest najszerzej znana. Dzięki zawartości olejków eterycznych i garbników ma właściwości lecznicze. Korzenie rośliny służyły do produkcji wódki litworówki, a także jako zaprawa do likierów i wermutu. Znany był już i użytkowany w starożytności, wiązało się z nim wiele zabobonów, m.in. wierzono, że powoduje zdrowienie, wzmacnianie, krzepnięcie i "siły potężne wydobywa, do małżeńskiego skutku prowadzące". Znawcy zalecają, aby mężczyzna nosił korzeń przy sobie, najlepiej w lewej kieszeni spodni oraz zażywał przed romantycznym spotkaniem we dwoje napoju z litworu (może to być wino, nalewka lub likier, w których przez dwa tygodnie moczył się korzeń tego ziela). Przez zakonników zwany był "zielem Ducha Świętego" i zalecany, by zachować długowieczność.

Opisy za zgodą Studenckiego Koła Przewodników Górskich "Atlas roślin górskich"